|
|
Rynek pelet w Polsce, Europie i na świecie w 2008 roku
Już po raz szósty publikujemy dane o rynku pelet w Polsce i w Europie. Dane te zbierane są w ramach projektu Pellets@las,
z wykorzystaniem kontaktów z producentami i dilerami pelet oraz producentami i instalatorami kotłów.
W roku 2008 do grupy indywidualnych użytkowników pelet spalanych w kotłach bardzo małej mocy (20 kW- domy jednorodzinne)
i małych mocy (50-200 kW – budynki użyteczności publicznej i instalacje przemysłowe, np. piekarnie) doszły elektrociepłownie
i elektrownie. Dzięki temu ilość pelet wykorzystanych w kraju bardzo wzrosła i wyniosła ok. 160 000 ton, z czego ok. 100 000 ton zużyły
duże systemy energetyczne. Ceny zielonych certyfikatów dochodzące do 250 zł/MWh i wzrost cen węgla w 2008 roku pozwoliły
elektrociepłowniom płacić cenę bliską 100 € za tonę pelet dostarczanych w kontraktach zawieranych na kilkadziesiąt tysięcy ton. Cena ta
odpowiadała cenie eksportu pelet w minionym roku. Zakup pelet przez przedsiębiorstwa energetyczne umożliwił tym przedsiębiorstwom
zwiększenie wytwarzania „zielonej energii” w procesie współspalania.
Sytuacja niedoboru „zielonej energii” elektrycznej na rynku zwiększyła zainteresowanie produkcją pelet z innego surowca niż biomasa
drzewna. Rozpoczęto produkcję na dość dużą skalę (w sumie około 40 000 ton rocznie) pelet ze słomy zbożowej i rzepakowej. Regulacje
prawne nakazujące używanie w procesie współspalania biomasy roślinnej pochodzenia rolniczego (w 2008 r. tylko 5%, ale w roku 2009
już 10%) sprzyjają uruchamianiu nowych linii produkcyjnych, a w niektórych przypadkach przestawianiu linii na produkcję pelet ze słomy.
W trakcie przygotowywania jest kilkanaście tego typu linii, głównie w zachodniej i północnej Polsce. Zainteresowanie dostawami dla
polskiej energetyki przejawiają też przedsiębiorcy zza wschodniej granicy Polski.
W 2008 roku wyprodukowano w Polsce ok. 380 000 ton pelet. 58% tej ilości wyeksportowano, a 42% (160 000 ton) zostało
wykorzystane w kraju. Około 60 000 t spalane jest w kotłach o mocach 20 kW, przeznaczonych do ogrzewania domów jednorodzinnych,
których liczbę szacuje się na około 5000 i kilkudziesięciu większych, o mocach 50 ÷ 200 kW, w budynkach użyteczności publicznej i
instalacjach przemysłowych. W elektrociepłowniach i ciepłowniach spalono ok. 100 000 ton.
W procesie dokładnej ewidencji wprowadziła w kilku przedsiębiorstwach zmiana produkcji z biomasy drzewnej na biomasę pochodzącą
ze słomy, oraz masowe zakupy pelet przez energetykę. Szacujemy, że błąd w przekazywaniu danych o produkcji może wynosić ok. 10%.
Rys. 1. Rozwój rynku pelet w Polsce
Zaktualizowana mapa producentów pelet pokrywa obszar prawie całej Polski, ale najwięcej producentów znajduje się w regionach
najbardziej zalesionych. Bardzo duży wpływ na dostępność surowca mają także zakłady produkujące płyty używane do produkcji mebli i
podłóg, a także przemysł celulozowo-papierniczy, które skupują odpady drzewne i zrębki w pierwszej kolejności. Ten sam surowiec
wykorzystywany jest także do produkcji brykietów, zazwyczaj w mniejszych zakładach produkujących do kilku tysięcy ton rocznie.
Rys.2. Mapa producentów pelet drzewnych
W całej Europie widać coraz większe zainteresowanie biomasą pochodzenia rolniczego, którą można wykorzystać do produkcji pelet z
przeznaczeniem dla energetyki. Oprócz słomy wykorzystywane są także ziarna zbóż (Niemcy), łuski słonecznika (Ukraina) i pestki oliwek
(kraje śródziemnomorskie).
Rys.3. Mapa producentów pelet z mieszanek biomasy roślinnej
Nowatorską technologią jest toryfikacja biomasy polegająca na prażeniu w temperaturze ok. 250˚C w trakcie której uzyskuje się suchy
produkt zwany biowęglem, poddawany następnie peletyzacji. Tego typu próby prowadzone są na skalę techniczną w Holandii i w Polsce.
Uzyskany produkt charakteryzuje się wysoką wartością opałową do 25 MJ/kg i własnościami hydrofobowymi, pozwalającymi na długie
okresy magazynowania.
W tabeli 1 i na rysunkach 4 i 5 przedstawiono dane odnośnie zużycia, produkcji oraz eksportu i importu pelet w Europie, gdzie
odnotowano wzrost produkcji o 16%.
Rys.4. Ilustracja porównawcza rynku pelet w krajach europejskich
|
Kraj |
Zużycie |
Import |
Eksport |
Produkcja |
|
tys. ton/rok | ||||
|
Austria |
513 |
|
113 |
626 |
|
Belgia |
860 |
535 |
|
325 |
|
Bułgaria |
12 |
|
6 |
18 |
|
Czechy |
20 |
|
140 |
160 |
|
Dania |
993 |
923 |
|
70 |
|
Estonia |
5 |
|
378 |
383 |
|
Finlandia |
100 |
|
200 |
300 |
|
Francja |
130 |
|
110 |
240 |
|
Grecja |
80 |
|
|
80 |
|
Hiszpania |
4 |
|
159 |
163 |
|
Holandia |
913 |
1013 |
220 |
120 |
|
Irlandia |
10 |
|
30 |
40 |
|
Litwa |
5 |
|
65 |
70 |
|
Łotwa |
30 |
|
350 |
380 |
|
Niemcy |
900 |
|
560 |
1460 |
|
Norwegia |
32 |
|
3 |
35 |
|
Polska |
160 |
|
220 |
380 |
|
Rumunia |
25 |
|
110 |
135 |
|
Słowacja |
18 |
|
99 |
117 |
|
Słowenia |
102 |
|
13 |
115 |
|
Szwajcaria |
90 |
|
|
90 |
|
Szwecja |
1815 |
450 |
|
1400 |
|
Węgry |
12 |
|
|
12 |
|
Wielka Brytania |
10 |
|
130 |
140 |
|
Włochy |
850 |
320 |
|
530 |
|
Razem |
7 689 |
3 241 |
3 006 |
7 389 |
Tabela 1 – Dane liczbowe z rynku europejskiego w 2008 roku.
Rozbieżności pomiędzy importem i eksportem, wynoszące 235 000t oraz pomiędzy produkcją i zużyciem - 300 000t, wynikają z pokrycia
braków produkcji przez import z Kanady i zapasami.
Rys.5. Wzrost produkcji pelet w Europie na przestrzeni lat.
Pelety utrzymują swoją atrakcyjność nie tylko ze względu na kwestie ochrony środowiska, ale także ze względu na to, że są interesujące
cenowo. Na rysunku 6 przedstawiono dynamikę wzrostu cen różnych nośników energii, w tym pelet od roku 2001 do wiosny 2009, a na
rysunku 7 ceny jednostek ciepła uzyskanych z poszczególnych nośników energii dla gospodarstw domowych. Cena ciepła wytwarzanego z
pelet staje się coraz bardziej konkurencyjna w porównaniu do ciepła z paliw kopalnych.
Rys.6. Dynamika wzrostu cen różnych nośników energii.
Rys. 7. Porównanie cen ciepła [zł/GJ]
Dla porównania kosztów ogrzewania domów za pomocą wybranych nośników na rysunku 8 zamieszczono wykres uwzględniający aktualne
ceny dla pelet, gazu, oleju i węgla, z którego również można odczytać jak bardzo opłacalna jest termomodernizacja i zmiana systemu
grzewczego.
Rys.8. Roczne koszty ogrzewania domów jednorodzinnych o jednakowych powierzchniach (150m2) i różnej izolacji cieplnej.
Wnioski:
Edmund Wach
Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.
